De Stadsrechten van Eindhoven.

Gepubliceerd op: 27-10-2017 foto #51893 7 commentaren 2 stemmen

Categorie:-    Stadsdeel:Eindhoven Algemeen    Jaar:1232 Groep:-    Bijdrager:Frans Gommers -c-

OMSCHRIJVING

Over de inhoud van de stadsrechten van Eindhoven is opvallend weinig geschreven. Daar willen we op E-I-B iets aan doen, want hier geldt het toch een juridisch instrument, dat de rechtspersoonlijkheid van Eindhoven als publiekrechtelijk lichaam markeert. De historici en historiografen merken steeds op, dat de Eindhovense stadsrechten dateren van 1232. Zij positioneren dus in dat jaar de "geboorte" van Eindhoven als stad. Juist is dat niet. De Heer Rini Talens heeft al meermalen treffend juist opgemerkt op E-I-B bij de zegels van de stad, weer gegeven op diverse afbeeldingen op deze beeldbank, dat deze stadsrechten neerkomen op een erkenning van een reeds lang bestaande toestand binnen de wallen van een stedeke. De heer Talens wijst er op dat de Hertog van Brabant eigenlijk een bestaande toestand bevestigt en voor rechtens juist verklaart, en dat dat niet het begin is van een toestand van voortgezette autonomie, maar de voltooiing ervan. De Hertog ontkomt eigenlijk niet aan deze rechtsvaststellende verklaring en legt zich neer bij een aantal voldongen feiten. Hij verklaart ze voor rechtens juist in de hoop dat ze een aantal belastbare feiten zullen teweegbrengen, waarop hij dan heffingen of accijnzen kan stellen binnen zijn rechtsgebied, voor de afdracht waarvan de Hertog van Brabant het stadsbestuur aansprakelijk kan stellen. Aldus vat ik de beschouwingen van de heer Talens maar even primitief samen. Deze traditie van samengestelde publiekrechtelijke overeenkomsten tussen Hertog, stad en gewest is kenmerkend voor Brabant in de Middeleeuwen. Zij verschilt met de rechtshistorie van de souvereine prinselijkheid van Luik en van het bisdom Utrecht of het Sticht, waar die stadsrechten een constituerende betekenis hebben. Die stadsrechten scheppen daar, in die gewesten, wel degelijk rechten en privileges tegen belastingheffing door de souvereine vorst. Er zijn aldus de drie grote rechtsmassieven in de Lage Landen: Brabant, Luik en Het Sticht of het aartsbisdom Utrecht. De Eindhovense stadsrechten behoren tot de rechtsfamilie van Brabantse stadsprivileges, toegesneden op Den Bosch. Ze zijn daarnaar gemoduleerd, maar ontlenen de harde kern aan de Leuvense stadsrechten, die Den Bosch weer heeft doen overschrijven door de Hertogelijke Kanselarij, met aanvullingen ontleend aan het stadscharter van Dordrecht. Het is dus daarom een eigenstandig en uniek juridisch charter, dat niettemin, zoals de Heer Talens aangeeft, toch rechtsbevestigend en niet rechtsvaststellend is. Op de inhoud van de privileges, de verhouding ervan tot de Brabantse Grondwet -- de veelvermaarde "Blijde Incomste" van Hertog Jan van Brabant, te peerd parmant, al triomfant -- de excepties op dat statuut en de herbevestiging bij de machtswisselingen binnen Brabant -- doordat de troonopvolging van de Hertogen nooit probleemloos verliep -- gaan we nader in op E-I-B, deze komende week.

Tekst: Gerard Strijards.
Afbeelding: Frans Gommers.
.

DEEL DEZE FOTO    

SOORTGELIJKE FOTO'S



COMMENTAREN (7)



SIGN IN OR REGISTER TO JOIN THE CONVERSATION


© Copyright 2013 EINDHOVEN-IN-BEELD.nl Alle rechten voorbehouden.