EINDHOVEN IN BEELD foto's & verleden

Nu heet deze Gestelse school Pleincollege Van Maerlant.

Tot september 1968 was dit een M.M.S. en Gymnasium voor meisjes. Vanwege de Mammoetwet moest alles anders. Maar elk nadeel heeft z'n voordeel: er kwamen jongens op school. Inmiddels zijn er ook flink wat lokalen aan- en bijgebouwd.

Peter, weet je zeker dat deze foto uit 1964 stamt? Gelet op de twee VW's en de Ford Anglia zou ik eerder denken dat de foto tussen 1956 en '58 is genomen.

Ik kan twee redenen geven waarom ik 1964 heb gezegd. Allereerst is de ansichtkaart afgestempeld in 1964 en vervolgens ken ik heel veel collega's die in tweedehandsauto's rijden.

Dan moet ik het jaartal toch even terugbrengen naar 1959. Op mijn exemplaar staat het copyrightstempel van firma Gebr Simons die de kaart uitgaf en dat is 6 juni 1959! De lichte Volkswagen stamt gezien het kenteken uit 1957, de Anglia uit 1954, de achterste donkere VW, zo te zien een ZP nummer, zou dan 1958 moeten zijn. Allemaal nogal nieuwe wagentjes daar dus. Dus niet van het lerarencorps...?

Ja Kees, de vroegste afstempeling bepaalt natuurlijk het uiteindelijke jaar. Ik zal de datum dan ook meteen aanpassen. Overigens heb ikzelf nooit te klagen gehad over mijn autootjes.

In 1956 was het Protestants Lyceum (protestants, gemengd en dat in 1956!) tijdelijk ondergebracht in een aamtal lokalen op deze meisjesschool. We kregen de leerlingen van het Catharina Lyceum nauwelijks te zien door een slimme regeling van de schooltijden. Tegenover de school was nog een Protestantse Huishoudschool gevestigd.

Uit de enorme kennis van het RHCe worden regelmatig artikelen gepubliceerd in verschillende bladen. Zo ook het onderstaande artikel over de opening van het Catharina Lyceum. Omdat het zoveel bijzonderheden bevat heb ik het dit keer onverkort overgenomen.
"7 januari 1954 was voor het katholiek middelbaar onderwijs een merkwaardige dag. Door de groei van het aantal leerlingen was het besluit genomen de tweelingschool te splitsen. Het St. Joriscollege voor jongens bleef in het karakteristieke gebouw aan de Elzentlaan, dat nu getransformeerd wordt tot een zeer luxe woonlocatie. Het Catharinalyceum voor meisjes verhuisde naar een nieuw ontworpen gebouw aan de van Maerlantlaan. Het gebouw was in die tijd een van de modernste van het land. De architectuur wilde het opvoedingsideaal benadrukken door de vleugels te koppelen aan de grote centrale hal met open lichtinval. De muurschilderingen en glas en lood ramen van de Eindhovense kunstenaar Albert Troost en andere esthetische elementen gaven het gebouw bijzondere accenten. De dag van de inzegening en opening was een aaneenschakeling van kerkelijke plechtigheden, feesttoespraken, het aanbieden van geschenken en muzikale uitvoeringen. De heer G. Knuvelder, directeur van het St. Joriscollege sprak in geestige woorden over de chirurgische scheiding van de Catrien-Joris-tweeling – het ene deel moest voorheen wakker zijn in de morgen en ’s middags verplicht slapen, het andere moest ’s middags wakker zijn en had ’s morgens verplicht slapen – de ernst in dankwoorden onderbrengend in de wens dat het gebouw aan de van Maerlantlaan 11 een tempel der Christelijke wijsheid zou worden met inbegrip van de noodzakelijke wetenschap."
Bron: www.cognito.nl/development/rhce/Bestanden/Krantenartikelen/20040107_Catharinalyceum.pdf

Ik kan me ook iets herinneren over een centrale post van de Burger Bescherming of als noodcentrale van de gemeente onderin de kelders van deze school. Overigens de huishoudschool tegenover het Catrien werd door ons Jorisgasten uit Gestel de "spinazie-academie" genoemd terwijl de katholieke huishoudschool in de Jan Schmitzlaan gewoon de naaischool werd genoemd.

In de avonduren werden de lokalen gebruikt voor lessen van het Eindhovens Avondlyceum onder leiding van Rector Mennen. Voor veel mensen was dit de kans om alsnog naast een werkkring een fel begegeerd diploma te halen. De lessen werden meestal gegeven door docenten die overdag les gaven aan middelbare scholen in Eindhoven e.o.

Ben, hier kreeg ik de opleiding om bommen op te sporen die blindgangers werden genoemd. Voor een gulden was je hele avond van huis. Zonde van de tijd en van de onkosten maar je was verplicht te komen. Lang leve de B.B.

Ik kan me alleen maar herinneren dat er veel, heel veel fietsen stonden en dat je er in de pauze een halve kop koffie kon kopen voor 5 cent en een hele kop voor 10 cent (jaren 60). Maar jullie waren wel blij met de dassen die door de Cathrienetjes werden gebreid, toch? En de term spinazie-academie was ook bij ons bekend!

Even een naamscorrectie, het heette Bescherming Bevolking i.p.v. Burger Bescherming, kleine vergissing.

Die huishoudschool waar Walter over spreekt. was de Anna Henriëtte. Directrice was juffrouw Langbroek die ernaast in een flat aan de Willem Klooslaan woonde. Ook gingen er veel meisjes na hun middelbare schoolopleiding een jaar de zg. vormingsklas doen, waar ze koken e.d. leerden. Er stond altijd een horde smachtende vrijers buiten te wachten tot hun geliefdes naar buiten kwamen.

Volgens mij was het zelfs Bescherming Burger Bevolking

Het was B.B. Bescherming Bevolking

Tussen Eindhoven en Aalst in de bossen stond ook een gebouw van de B.B. Twee buurjongens, die zgn. broederdienst hadden en dus niet in militaire dienst hoefden, moesten wel voor die B.B. oefenen gedurende een bepaalde tijd. Niet immer tot hun grote genoegen!

Het was gewoon Bescherming Burgerbevolking, gestart in 1952. De afkorting wordt als BB geschreven. Overigens geloofden maar weinig mensen in het nut van deze organisatie, waar minister Beel(in Eindhoven geen onbekende!) zo enthousiast over geweest was bij de oprichting. In de jaren 80 kwam er dan ook een roemloos einde aan.

Na mijn diensttijd van 2 jaar ben ik ben nog geruime tijd bij de BB geweest als chauffeur op een ziekenwagen. Altijd les gehad in een gebouw van de gemeentewerken en wel achter het pand van Rob Scherf. Er stond ook een grote toren waar de brandweer hun kunsten vertoonde. De lessen waren van Gastdoktoren die dan de hele avond allerlei ernstige gewonden behandelde. Dat ging dan in hoofdzaak over Fallout na een a-Bom. Na ik meen was het toch echt pas over na de kouwe oorlog en gelukkig maar dat het daadwerkelijk optreden nooit heeft plaats gehad.

In 1986 is de BB opgeheven en hebben brandweer en Rode Kruis de taken overgenomen. Overigens werd er midden jaren 70 al gesproken over ontmanteling van deze geldverslindende organisatie. Of hij gewerkt had, blijf gissen.

Ik dacht dat het hier eigenlijk om het Catharinalyceum ging, toch?

Frans van Amelsfoort, befaamd koordirigent, gaf hier muziekles en vormde o.a met leerlingen van deze school een kwalitatief hoogstaand koor dat zelfs met het Brabants Orkest een pittig werk als L'Enfance du Christ van Berlioz niet schuwde.

Ik heb ook les van de Heer Mennen gehad, verder de namen hr.De Fluiter, juffr. Booyens waarbij we gedichten moesten voordragen. Onze klas had echter een lied gemaakt en een paar leerlingen mochten voor de klas. De rest zong het refrein: O Booy, wat ben je mooi, 2x, dat hebben wij in jaren niet gezien, zo mooi... Wie herinnert zich dat nog van uit de 2e klas, waarschijnlijk rond 1956/57?
's middags hadden we op school huiswerk-klas (bij de aardrijkskundeleraar), we kochten spritsen op school en snoep in het snoepwinkeltje op de Edenstraat (naam vergeten) en spookten van alles uit tijdens die uren van huiswerk maken....
Ik was niet de makkelijkste leerling denk ik... maar had een fijne tijd daar.

Margriet, kijk voor commentaar over het snoepwinkeltje naar foto #4602.

Margriet, bedoel je José Boyens, de dochter van de leraar geschiedenis van Gymnasium Augustinianum? Ze is later getrouwd met dr. P.C. Paardekooper, die rond 1960 leraar Nederlands aan datzelfde gymnasium was en later hoogleraar is geworden in Leiden (dacht ik).

Paadekooper was inderdaad taalkundige in Leiden. Publiceerde in 1963 een nieuwe ontleedmethode ABN-syntaksis die o.a. op het GLE/GSG gebruikt werd. Provoceerde graag, beschouwde zichzelf soms als "hofnar van de koning". Met opmerkingen als "dat Belgisch en Belgen niet bestonden" wist hij op humoristische, maar tevens scherpzinnige wijze de discussie over de Vlaamse taal aan te wakkeren. De MO-opleiding Nederlands aan de Nutskweekschool in Eindhoven heeft via docente Hanneke van Buuren veel docenten aan Eindhovense middelbare scholen geleverd die volgens zijn methode werkten.

Die ABN-syntaxis was er al eerder, hoor, want ik heb hem al moeten hanteren toen ik in de 4e klas van het gym (1957-1958) Paardekooper als leraar Nederlands had.

Eigenlijk hoort dit commentaar over Paardekoper niet bij het Catharinalyceum thuis maar bij het Augustinianum. Gelukkig heeft Paardekoper ook in dit gebouw les gegeven, namelijk op het avondlyceum, zodat het toch een beetje klopt. De methode Paardekoper bestond uit een combinatie van redekundig en taalkundig ontleden: zeer lange, samengestelde zinnen werden ontleed met behulp van een soort staartdelingachtige structuur. Heel knap en ik heb er, in dat ene jaar dat ik les van hem had, veel van geleerd. Paardekoper zelf was een wat vreemde man, althans voor ons, leerlingen van de eerste klas. Hij heeft een tijd in de Helmerslaan gewoond, en liep vaak met de fiets aan de hand door de stad of naar het Augustinianum, toen nog aan de Kanaalstraat. Ik kan me eigenlijk niet herinneren dat ik hem ooit heb zien fietsen. Er was geen leraar die er zo de wind onder had als hij. Toch was het een aardige man. Volgens mijn herinnering vertrok hij met ingang van het schooljaar 1957/1958 van het Augustinianum. Paardekoper was ook befaamd om zijn kennis van de dialecten.
Jose Boyens deed kennelijk iets dat ze van haar vader heeft overgenomen, namelijk het gebruiken van gedichten in haar lessen als onderdeel van de lesstof. Ook hij placht ons gedichten te laten opschrijven in ons geschiedenisschrift. Als we dan eens een slechte beurt gemaakt hadden konden we het cijfer ophalen door zo'n gedicht van buiten te leren.
Ik ben van een leeftijd dat ik het Catharinalyceum nog heb zien bouwen. Voor die tijd was dit gebied, tussen de Jan Luikenstraat, Helmerslaan en de Dommel, een braakliggend stuk land dat de Bakke werd genoemd. Mijn ouders hebben in het begin van de zestiger jaren een huis laten bouwen aan de van Maerlantlaan, op de hoek met de van Meursstraat, schuin tegenover het lyceum. Mijn herinneringen aan het gebouw zelf hebben te maken met de al eerder genoemde schoolconcerten, waarvoor mijn vader altijd een uitnodiging kreeg, en het jaarlijkse schoolbal van het Cathrien en het Augustinianum.

Mooie herinneringen Frank, waarvan ik de meeste herken. Van Paardekoper herinner ik mij het "groene boekje". Paardekoper was inderdaad een kenner van dialecten. Met deze kennis trad hij al op in het bekende radioprogramma van de KRO op zaterdagavond: Negen heit de klok, begin vijftiger jaren. De heer Boyens vond ik een van de beste leraren die ik ooit ben tegengekomen. Hij hield de aandacht zonder moeite gevangen en zijn lessen waren doorspekt met humor. De twee gedichten die wij moesten leren waren: Jan van Schaffelaar (ziet den onversaagde held, op de spits van Barneveld) van Bertus Aaafjes en Slot Loevestein, over de ontsnapping van Huig de Groot.

In aanvulling op het verhaal van Walter van der Elst van vorig jaar:
In het schooljaar 1955/1956 was de eerste klas van het Protestants Lyceum (55 leerlingen, waarvan 45 jongens) gehuisvest in de Protestantse Huishoudschool en in 1956/1957 de klassen 1 en 2 (in totaal 5 parallel-klassen) in het St. Catharinalyceum, totdat op 8 april 1957 het eigen (nood-)gebouw aan de Beemdstraat betrokken kon worden. De lessen duurden maar 35 minuten, iedere middag vanaf 14.20 uur, op zaterdag een uur eerder.

Ik heb 4.5 jaar op het Catharien gezeten in de Elzentlaan en de laatste maanden op het van Maerlant. Ik kan me de overgang nog herinneren omdat wij met een doodskist door de straten liepen om Cathrien te begraven. Ik heb dat niet zo kies gevonden.
Na 45 jaar ben ik weer teruggeweest op het van Maerlant waar ik 's avonds franse les volgde bij de Alliance Francaise. Dat was toch wel een ervaring na zo'n lange tijd.

Een wat late reactie op Rene Teunissen. Juffrouw Jose Boyens is in 1966/67 getrouwd met Clemens Raming. PC Paardekooper was haar taalkundige goeroe, waar ze volgens mij niet mee getrouwd is. Misschien veel later. Maar zeker niet in 1966. Ze heeft deze Clemens nog mee naar school genomen om hem te showen !

Bij het 80-jarig bestaan van het Cathrien is een rijk geïllustreerd gedenkboek verschenen (168 pp) met een uitvoerige geschiedenis van deze school sinds 1919. Met heel veel leerlingenherinneringen, een complete lijst van leraren en talloze foto's. Is vast nog te krijgen op het huidige Pleincollege Van Maerlant.

Grappig te lezen dat José Boyens getrouwd zou zijn met de heer Paardekoper. Helaas is dit niet juist. Zij is getrouwd met Clemens Raming en is nu woonachtig in omgeving van Nijmegen. Ik heb in mijn studententijd in Nijmegen bij hen met plezier in huis gewoond. Aan het Catharinalyceum zelf bewaar ik goede herinneringen. Indertijd veel enthousiaste leraren gehad. De tijd dat de school ook werd gebruikt door het PLE gaf aanleiding de diverse leerlingen te typeren als "balletjes" en "dropjes" naar de namen van hun rectoren.

Nadat ik het Augustinianum moest verlaten, waar ik zowel les heb gehad van dhr. Paardekoper als van dhr. Boyens heb ik een aantal jaren op het avondlyceum gezeten. Dhr. Boyens was een heel aardige kerel, maar voor dhr. Paardekoper heb ik geen goed woord over. Het was een heel vervelende vent met een heel kort stropdasje, wij zeiden eerste communiedasje, en potloodjes van drie centimeter, die hij aan beide zijden had geslepen. Wat ik van Nederlands had geleerd heeft hij mij weer afgeleerd.

Over Paardekoper en Boyens die in die tijd kennelijk "verkering" hadden herinner ik me een liedje dat we zongen: Booy wat ben je mooi, 2x
Dat heb ik in jaren niet gezien zo mooi, die Booy;
Samen met de Paardekoper, stapt ze naar de huwelijksloper, op de scooter gaan ze trouwen, dat zal haar nog eens berouwen.
===Ada stuur je je emailadres nog even in? = Frans===

In november 2009 was er weer een reünie op het Catrien. In deed in 1966 eindexamen Gymnasium Beta. Van mijn klas zag ik alleen Lidy Blok en Addie de Fluiter Chäeffer. Ook was het erg leuk de heer Van Galen nog eens te zien.

Ik heb van 1954 tot 1959 op het Catrien gezeten. Leuke tijd, ik heb o.a. les gehad van Maarschalkerweerd, van Lisdonk, Bank, Mary van Engeland en Karel Vermeeren. En ik ben ook bij het schoolkoor geweest en herinner me ook de verplichte concerten in de hal. Het schoollied van het Catrien heb ik vaak gezongen en een deel ervan ken ik nog steeds. En ook van het lied van het Joris.

De naam 'Pleincollege van Maerlant' is sinds 2011 gewijzigd. Vanaf nu moeten we de school 'van Maerlantlyceum' noemen. Het nieuwe logo vind ik zelf niet zo mooi.
Lana (3e klas Havo)

Gebruik voor het toevoegen van uw commentaar het formulier hier onder.

Commentaren


Uw naam


Uw emailadres, dit wordt getoond op de fotopagina en staat het systeem toe u te informeren als er aan deze foto commentaren worden toegevoegd.